Rola plakatu w społeczeństwie

Afisz i plakat - zarówno dawniej, jak i obecnie - pełnią określone, zasadniczo niezmienne funkcje: utylitarną i estetyczną. Są językiem zbiorowości, systemem znaków porozumiewania się społeczeństwa. Operując swoistymi metodami demonstracji i ewokacji, kształtują nasz obraz świata i pełnią funkcję dydaktyczną, poznawczą - czyli społeczną. Rozległość informacji ingerującej we wszystkie dziedziny życia na zasadzie perswazji i propagandy jest zarówno cechą starych afiszów, jak i współczesnego plakatu. Przyciągnąć lub odepchnąć, to znaczy: znaleźć graficzne odpowiedniki przekazywanych idei, odkrywcze formy wyrazu w złożonym procesie komunikacji wizualnej. Anonimowi autorzy starych druków, anonsów, jak i twórcy poszukujący nowych form plakatu, realizują ten sam program. Zmianie bowiem nie ulegają funkcje, różnią się tylko formy przekazów na przestrzeni wieków, zależne od związków z malarstwem, grafiką, technologią, bazą materiałową, ekonomiczną. Nie są to jednak uwarunkowania absolutne, od których zależałyby wartości estetyczne plakatów. Problemy konstrukcyjne, podziały płaszczyzny, elementy malarskie, graficzne, rytmy, materia afisza, typografia i jakości poligraficzne - wszystkie te elementy składają się na kształt artystyczny plakatu zarówno dawniej, jak i w XX wieku.

W Polsce afisz widowiskowy jest datowany od czasu powstania narodowej sceny. Zgodnie z założeniami, zawierał on szczegółowe informacje dotyczące przedstawienia, autorów, cen biletów itd. Do jego strony wizualnej zbyt wielkiej uwagi nie przywiązywano. Druki ilustrowane znane były już w XVIII wieku, gdy przeznaczano je do publicznej ekspozycji, jednak ten rodzaj rycin nie został dostatecznie zbadany. Nieliczne zachowane do dziś druki ilustrowane wskazują, że najczęściej reklamowały się instytucje rozrywkowe i wydawnicze - czyli drukarnie, oficyny księgarskie, cyrki, wędrowne gabinety osobliwości, loterie itd.


Zobacz również:
Formy plakatu
Pomijając drobne zaproszenia, ulotki i ogłoszenia w czasopismach, należy wyróżnić podstawową formę reklamy, jaką jest afisz teatralny i plakat teatralny. Słownikowe określenie afisza jest odmienne od definicji plakatu i podkreśla, że afisz jest znacznie starszą formą anonsu niż plakat. Afisz przemawia odpowiednio skomponowanym tekstem, urozmaicona czcionką, czasami pojawia się kolor posz...

Fenomen Polskiej Szkoły Plakatu
Polska Szkoła Plakatu jest sformułowaniem budzącym wiele emocji i kontrowersji. Zadając sobie pytanie, co właściwie oznacza to określenie, stajemy w obliczu wątpliwości i nieścisłości. Możemy mówić raczej o terminie określającym pewne zjawiska, lub o stylu rozpoznawanym jako Polska Szkoła Plakatu, niż o możliwości jakiejś ścisłej definicji. Twórców należałoby identyfikować jak...

Twórczość plakatowa okresu secesji
Twórczość plakatowa okresu secesji, prezentująca się pokaźnie pod względem ilościowym, nie zdołała ukształtować samoistnego oblicza, poddając się bądź wpływowi malarstwa, głównie sennego, bądź grafiki książkowej i związanego z nią zdobnictwa. Dowodem tego był fakt, iż z jednej strony autorowi plakatów byli wówczas artyści -malarze, którzy grafikę książkową upr...