Różnorodność stylistyczna polskiego plakatu

Typowe dla polskiej szkoły plakatu wyrafinowane zabiegi, to sugestia, skróty pojęciowe, skojarzenia i metaforyka, aluzje i podteksty. Częstym elementem były też odwołania do pierwotnych instynktów - erotyki, strachu, macierzyństwa. Język ten sprawiał, że plakat polski był niesłychanie intrygujący, a jednocześnie nie do końca zrozumiały bez odpowiedniej wiedzy o ówczesnych realiach i historycznych analogiach. Mobilizował odbiorcę, podwyższał mu nieustannie poprzeczkę intelektualną. Głęboka indywidualizacja, demonstracja osobowości autora, oraz specyficzny przekaz intelektualny wynikają ze świadomie podjętego przez polskich twórców, celu. Na dalszy plan zepchnęli oni informacyjną funkcję plakatu, przywiązując wielką wagę do pobudzania aktywności intelektualnej w odróżnieniu do propagandy państwowej, nawołującej raczej do fizycznych czynów.

Wielka różnorodność stylistyczna polskiego plakatu sprawia, że wprowadzenie klasyfikacji mającej za przedmiot warsztat plastyczny jest bardzo trudne. Można jednak wyróżnić pewne tendencje, podobieństwa, typowe wątki. Zwraca uwagę liczna grupa plakatów wyróżniających się lapidarnym znakiem, płaską plamą koloru. Do tej kategorii zaliczają się prace Władysława Pluty, Lexa Drewińskiego, lub Witolda Janowskiego. Drugi zbiór, to plakaty powstałe przez zastosowanie warsztatowych metod graficznych. Trzeci - to prace „sztalugowe”, wykonane w technikach malarskich bądź rysunkowych, o swobodnym, nonszalanckim, niemal abstrakcyjnym geście; lub przedstawienia realistyczne, wykonane z akademickim skupieniem i dbałością o szczegół. Plakat polski jest oszczędny, ekonomiczny. Dotyczy to wszystkich trzech wyżej zaproponowanych kategorii. Często jest to „małomówność” wręcz postulowana, obowiązkowa, odziedziczona jeszcze po Gronowskim czy Fryczu.


Zobacz również:
Uwolnienie plakatu od socrealizmu
Druga połowa lat pięćdziesiątych to okres w, którym plakaciści uwolnili się również od socrealizmu, czy - szerzej mówiąc - od kontroli władz. Cenzura istniała, ale nie dotyczyła formy. Dodatkowo, twórcy zyskali oparcie w patronatach licznych instytucji. Wyzwolenie się od zasad reklamy oraz sztywnych wymogów formalnych przyczyniło się do niespotykanego w plakacie międzywojennym ujawnieniu osobowośc...

Fenomen Polskiej Szkoły Plakatu
Polska Szkoła Plakatu jest sformułowaniem budzącym wiele emocji i kontrowersji. Zadając sobie pytanie, co właściwie oznacza to określenie, stajemy w obliczu wątpliwości i nieścisłości. Możemy mówić raczej o terminie określającym pewne zjawiska, lub o stylu rozpoznawanym jako Polska Szkoła Plakatu, niż o możliwości jakiejś ścisłej definicji. Twórców należałoby identyfikować jak...

Związek polskich artystów z tradycją
Związki polskich artystów z tradycją były zawsze silne i nawet najbardziej radykalne nurty bywały łagodzone przez uszanowanie rodzimego i europejskiego kanonu. Polski plakat chętnie posługiwał się cytatem, czy to dosłownie, umieszczając fragment znanego wyobrażenia w nowym kontekście (Maciej Urbaniec, Cyrk, 1971), czy bardziej subtelnie, korzystając z typowego dla dawnego stylu warsztatu...