Afisz

Pierwsza wiadomość o afiszu w Polsce pochodzi z 1618 roku z Gdańska. Jednym z najstarszych, ocalałych w naszym kraju afiszy jest prawdopodobnie ten przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej, pochodzący z XVII w. anonsujący widowisko marionetkowe. Ogromny wpływ na kształtowanie się plakatu polskiego miały przede wszystkim afisze teatralne, anonse spektakli, oper, widowisk (m.in. cyrkowych), reklamy handlowe i inne ogłoszenia dotyczące różnych dziedzin życia. Stanowią one dokument myśli społecznej, kształtowania się kultury, kronikę obyczajów, autentyczną o tyle, o ile może być wierny i rzeczywisty zapis w afiszu nośniki prawd i mitów.

Najstarszy w grupie unikalny egzemplarz afisza pochodzący z pierwszej połowy XVII wieku - o czym świadczy analiza druku, papieru i filigran papierni nyskiej - motyw lilii heraldycznej, przewiązanej bez tarczy - wyglądająca jak pagina książki. Staranna szata graficzna drukowanego antykwą i szwabachą tekstu zamkniętego ramką zdobioną ornamentem typowym dla tamtej epoki wskazuje, że jest to typowy, często spotykany w tych czasach autonomiczny druk - anons spektaklu, pełniący wówczas przede wszystkim funkcję utylitarną. Tytuł tego starego afisza: Oznajmia a wiedzieć się każdemu daje, że jest sam Nacyey włoskiej jeden magister w różnych a barzo cudownych kunsztach umiejentnyj a ludowi barzo piękne a krotofile rzeczy, to jest, przez figury albo. Obrazy ruchający się, różne tańce, skaky, etc. pokazać chce". Szczegółowy program przedstawiony w 13 punktach informuje o walkach zwierząt lub Turków z chrześcijanami, nie podając jednak miejsca i czasu widowiska.


Zobacz również:
Starowieyski - uosobienie indywidualizmu
Uosobieniem indywidualizmu w plakacie polskim stał się ekscentryczny Franciszek Starowieyski. To on definiował ową polską energię za pomocą graficznej sentencji. Związany z kulturą polskiego dworu, jej mistycyzmem, czerpiący z jej lęków i namiętności, Starowieyski całkowicie odcinał się od obcych wpływów, mód i współczesności. Podobnie dramatyzowano zresztą już w pla...

Twórczość plakatowa okresu secesji
Twórczość plakatowa okresu secesji, prezentująca się pokaźnie pod względem ilościowym, nie zdołała ukształtować samoistnego oblicza, poddając się bądź wpływowi malarstwa, głównie sennego, bądź grafiki książkowej i związanego z nią zdobnictwa. Dowodem tego był fakt, iż z jednej strony autorowi plakatów byli wówczas artyści -malarze, którzy grafikę książkową upr...

Polski plakat po 1989 roku
Wybory w 1989 roku, oraz napięcie społeczne towarzyszące temu wydarzeniu, doprowadziły do powstania ważnych plakatów-symboli. Plakat Tomasza Sarneckiego W samo południe nie tylko wykorzystuje emanujący napięciem motyw czasu, niepowtarzalnej dla narodu chwili, ale również eksploatuje szereg skojarzeń i nadziei, jakie w polskiej świadomości wywoływał obraz szeryfa - idealistycznego ...