Plakat polski okresu PRL
Plakat polski okresu PRL był zdecydowanie humanistyczny, nastawiony na widza; to widz był bohaterem, a nie reklamowane wydarzenie czy produkt, jak to miało miejsce w przedwojennych plakatach handlowych. Dodatkowym wyróżnikiem tego okresu jest indywidualność twórców, eksponowana bez skrępowania i bez ograniczeń wynikających z teoretycznych zasad sztuki reklamy wizualnej. Napięcie między twórcą a widzem i – paradoksalnie - sam plakat jest tu tylko pięknym medium, pośrednikiem czy zapiskiem tej rozmowy Sens plakatu okresu PRL-u podważał Tadeusz Gronowski, przekreślając właściwie dorobek kilku dekad i odcinając się od zjawiska, którego wszak był ojcem chrzestnym. W wywiadzie z 1979 roku z rozczarowaniem stwierdził: „Dziś wszyscy siedzą w abstrakcji i właściwie zamiast plakatu, który musi przede wszystkim spełniać funkcję reklamową, robią grafikę artystyczną - i to nie zawsze na najwyższym poziomie warsztatowym i koncepcyjnym. Dzisiejszy plakat polski nie ma atmosfery. Napis jest sponiewierany, bo ludzie nie potrafią robić liternictwa, kolor i kompozycja w pogardzie”. Umowny też jest podział środowiska graficznego ze względu na miasta czy instytucje patronackie. Powodem umacniania się pozycji miasta-ośrodka była z pewnością obecność monopolistycznych instytucji wydawniczych, dystrybutorów, dużych teatrów. Mistrzowie wiązali się też chętnie z uczelniami artystycznymi i tam tworzyli własny krąg wychowanków. Twórcy wykazywali się dużą mobilnością, wykładali na zagranicznych uczelniach, tak że trudno jest jednoznacznie wiązać konkretne nazwiska z jednym tylko ośrodkiem. Lata PRL-u to okres, w którym nie istniał rynek usług graficznych w dzisiejszym rozumieniu. Nie znaczy to, że grafika nie była towarem pożądanym. Władze komunistyczne doskonale zdawały sobie sprawę, jak pożyteczne może być oddziaływanie plakatu, jak skutecznym jest on narzędziem propagandy; z drugiej zaś strony – wiedziano jak niebezpiecznym medium może się stać, jeśli wymknie się spod kontroli. Dlatego też powoływano instytucje mające wspierać produkcję plakatu, kierować nią, ale jednocześnie cenzurować treści.
Zobacz również:
Polski plakat po 1989 roku
Wybory w 1989 roku, oraz napięcie społeczne towarzyszące temu wydarzeniu, doprowadziły do powstania ważnych plakatów-symboli. Plakat Tomasza Sarneckiego W samo południe nie tylko wykorzystuje emanujący napięciem motyw czasu, niepowtarzalnej dla narodu chwili, ale również eksploatuje szereg skojarzeń i nadziei, jakie w polskiej świadomości wywoływał obraz szeryfa - idealistycznego ...
Cechy malarskie polskiego plakatu
Często mówi się, że cechy malarskie były znakiem rozpoznawczym plakatu polskiego. Stwierdzenie to nie jest całkowicie ścisłe, choć – rzeczywiście - ogromna część polskich plakatów nosi na sobie ślady pędzla czy narzędzia rysunkowego. W porównaniu z powściągliwym plakatem japońskim bądź szwajcarskim, polski plakat wykazuje się większą artystyczną swobodą w operowaniu w...
Estetyka symbolizmu w plakacie polskim
Źródłowe przekazy o plakatach polskich, głównie z terenu Galicji, zawdzięczamy Janowi Wdowiszewskemu, dyrektorowi Miejskiego Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie. Gromadzi on zbiory, studiuje literaturę przedmiotu, próbuje własnych sił jako popularyzator tej dziedziny sztuki. Podważył utarty pogląd dotyczący ilustrowania i zdobienia książek. Według jego koncepcji druk...